-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Marxisme

Uit OmoPedia
(Doorverwezen vanaf Engels, Friedrich)
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Proletariërs aller landen verenigt u!”. Dit zijn de beroemdste woorden van Karl Marx, één van de grote denkers uit de 19e eeuw die grote invloed heeft gehad op de wetenschap. Op de naar hem genoemde leer het Marxisme is de communistische heilstaat gestoeld. Zijn denkbeelden hebben met name in Oost-Europa geleid tot de vorming van door de staat geleide economieën.

Definitie

Politiek-economische stroming die pleit voor de vorming van een communistische staat.

Toelichting

Karl Marx
  • Karl Marx (1818 – 1883) leefde in Duitsland in de tijd van de Industriële Revolutie. Hij zag dat de heersende klasse, de adel, steeds meer overvleugeld werd door de burgerij (bourgeoisie) die steeds meer geld verdiende aan de productie van industriële goederen. Winsten kwamen toe aan die burgerij, terwijl de bezitloze arbeiders in loondienst voor die burgerij werkten. Zeker in de tijd van Marx waren de omstandigheden in de fabrieken slecht. Lage lonen, lange werkdagen, slechte arbeidsomstandigheden.
  • Hij vond dat die arbeiders, hij noemde ze het proletariaat, werden uitgebuit en voorspelde dat die steeds ongelijkere situatie tussen de armen en de rijken tot een opstand zou leiden.
  • Samen met zijn vriend Friedrich Engels heeft hij zijn gedachten op papier gezet. De bekendste werken van hem zijn Het Kapitaal en het Communistisch Manifest.
  • Hij riep de fabrieksarbeiders op om in opstand te komen (zie eerste zin!) en pleitte voor een Dictatuur van het Proletariaat. Met de arbeiders aan de macht zou een socialistisch beleid gevoerd moeten worden, waarin planning van de economie een steeds grotere rol zou gaan spelen.
  • Die dictatuur zou volgens hem overigens maar een tijdelijke zaak zijn, omdat hij er heilig in geloofde dat die vanzelf over zou gaan in een klassenloze heilstaat waarin iedereen zou werken naar vermogen, krijgen naar behoefte en de staat alles zou regelen (geleide economie ofwel planeconomie).
  • Karl Marx was zo de grondlegger van de arbeidersbeweging die meer invloed en macht van het proletariaat wilde. Bij de revolutie zouden de productiemiddelen in handen van de staat moeten komen. Daar was tijdelijk een dictatuur voor nodig. Grondeigendom moest onteigend worden, de belastingen voor de rijken sterk stijgen, er zou geen erfrecht meer zijn, het bankwezen zou centraal geregeld moeten worden en fabrieken en landbouwbedrijven zouden eigendom worden van de staat.
  • Onderdeel van zijn droomland, de communistische heilstaat, waren de “industriële legers”, grote hoeveelheid gemotiveerde arbeiders waarbij iedereen arbeidsplicht heeft.