-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Eruptie

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
1 = aspluim 2 = lapilli 3 = Lavafontein 4 = vulkanische asregen 5 = vulkanische bom 6 = lavastroom 7 = lagen van lava en as 8 = bedding van vulkaan 9 = eruptie op flank 10 = kraterpijp 11 = magmakamer 12 = magma dat in breuk dringt maar oppervlakte niet bereikt

Onder een vulkaan verzamelt zich gloeiend heet gesteente in de magmahaard. Dat vloeibaar gesteente komt steeds meer onder druk te staan. Uiteindelijk wordt de druk zo hoog, dat het magma via de kraterpijp naar boven komt. Het daarin gestolde gesteente van een eerdere uitbarsting schiet als een prop naar buiten en daarna volgt het magma. Afhankelijk van de stroperigheid van het magma en de opgebouwde druk, komt er of vooral vloeibare lava naar buiten of vulkanische as. Zo’n vulkaanuitbarsting noemt men een eruptie.

Definitie

Een uitbarsting van een vulkaan.

Voorbeelden

  • Bij explosief vulkanisme is het magma niet zo vloeibaar, maar zitten er wel veel gassen in het magma opgelost. Bij het plotseling wegvallen van de druk als de prop in de kraterpijp losschiet, stoot de vulkaan veel assen uit, die tientallen kilometers hoog de atmosfeer in kunnen worden gebracht en daar het klimaat kunnen beïnvloeden. De asdeeltjes houden namelijk directe zonnestraling tegen.
  • Bij effusief vulkanisme is het magma erg vloeibaar en is de druk niet zo hoog. Magma vloeit hier rustig naar buiten. De vulkaan stoot maar weinig assen uit. De snelheid waarmee het magma naar buiten vloeit kan wel hoog zijn, tot zo’n 75 km per uur.

Toelichting

  • Het soort eruptie hangt dus af van de aard van het magma, de grootte van de opgebouwde druk, de temperatuur van het magma en de hoeveelheid gassen in het magma. Op de wikipagina explosief vulkanisme kun je daar meer over lezen.
  • De meeste vulkanen hebben een mooie centraal gelegen krater, waar de eruptie plaatsvindt. Toch kunnen bij vulkanen op de flanken ook wel eens erupties plaatsvinden als daar het magma zich door een scheurtje een weg naar buiten baant. Ook komt het voor dat bij vulkanisme niet één centrale vulkaan aanwezig is, maar een langgerekte breuk waar overal magma naar buiten komt. In dat geval spreekt men van spleeterupties.
  • Tekstverband: magma, lava, effusief vulkanisme, explosief vulkanisme, stratovulkaan, schildvulkaan, hotspot, vulkanische as, pyroclastische stroom.