-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Exogene kracht

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Een groep vakantiegangers bevindt zich in het Ahaggargebergte, midden in de Saharawoestijn. Opeens horen ze een harde knal . Velen zoeken dekking achter hun jeep. Ze denken dat ze beschoten worden. Hun reisleider blijft rustig staan. Hij weet wel beter. Dat geluid dat ze hoorden kwam van gesteente dat uit elkaar was geklapt.

De reisleider legt het zijn groep duidelijk uit. Gesteente bestaat uit verschillende mineralen. In de woestijn zijn erg grote verschillen tussen de temperaturen overdag en ’s nachts. Overdag, als het bloedheet is, zetten die mineralen uit, maar niet allemaal even veel. ’s Nachts als het koud is, krimpen die mineralen weer in.

Dat zorgt voor spanningen in het gesteente. Die kunnen zo groot worden dat er ineens stukken van stenen kunnen afspringen en dat kan gepaard gaan met een behoorlijke knal. Het geluid kwam dus van verwering van gesteente. Die verwering is een voorbeeld van een exogene kracht.

Definitie

Een kracht die van buitenaf op de aarde werkt.

Voorbeelden

  • Gesteenten vallen langzaam maar zeker uiteen door invloeden van het weer. Kijk hiervoor op de wikipagina verwering.
  • Onder invloed van stromend water, ijs of wind kan er een uitschurende werking optreden. Kijk hiervoor op de wikipagina erosie.
  • In de tropen kunnen boven water tropische depressies ontstaan die uitgroeien tot orkanen. Die orkanen vernielen door de enorme wind veel gebouwen. Tevens worden door de wind de golven metershoog opgezwiept. Als die golven de kust bereiken, zorgt dat voor een enorme ravage.

Toelichting

  • Exogene krachten kunnen heel snel werken zoals bij de invloed van de wind of juist heel erg langzaam. Er gaan duizenden jaren overheen om gesteenten te laten verweren of erosie zijn werk te laten doen.
  • Ook inslagen van meteorieten worden tot de exogene krachten gerekend. Die komen gelukkig bijna nooit voor omdat het buitenaards gesteente in de dampkring verbrandt.
  • De tegenhanger van de exogene krachten zijn de endogene krachten. Deze werken van binnenuit. Zie daarvoor de betreffende wikipagina.