-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Hotspot

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Vulkanisme kun je meestal in verband brengen met plaatranden. Op plaatsen waar de aardkorst uit elkaar beweegt, vult de ontstane spleet zich op met vulkanisch materiaal. Op plaatsen waar aardplaten op elkaar botsen, duikt de ene plaat onder de andere (subductie) en smelt die op in de aardmantel. Dat zorgt voor magma dat zich een weg naar boven baant, waardoor er vulkanen ontstaan.

Vulkanisme is op die plaatranden logisch en goed te verklaren. Probleem is nu dat er op aarde ook plaatsen zijn waar vulkanische activiteit is, maar geen sprake is van plaatranden. Hoe moet je die vulkanen dan verklaren?

Geologen noemen zo'n plaats een hotspot, letterlijk zoiets als “hete plek”. Bij die hotspots komt uit de diepte van de mantel magma opwellen dat kans ziet door de aardkorst heen te breken. Ter plekke moet de aardkorst dus niet al te dik zijn. Zo’n opwaartse beweging noemt men een mantelpluim.

Definitie

Plaats aan de aardoppervlakte waarbij magma uit de mantel door de korst heen breekt.

Voorbeelden

  • IJsland ligt op de Mid-Atlantische Rug. Het grootste gedeelte van die rug ligt onder water. De hoeveelheid magma dat in de rug naar buiten komt, is niet voldoende om een eiland te vormen. Alleen bij Ijsland komt die wel boven water uit. Daar is een geweldige hoeveelheid magma aan de oppervlakte gekomen. Onder IJsland bevindt zich een mantelpluim die de grote hoeveelheid vulkanisme kan verklaren.
  • De eilandenreeks van Hawaiï is ontstaan boven een hotspot. Terwijl de bovenliggende aardplaat zich verplaatst, brandt boven de mantelpluim het magma door de korst heen. De hotspot bevindt zich nu boven The Big Island of Hawaii waar ook de actieve vulkanen zijn te vinden.

Toelichting

  • Door de beweging van de bovenliggende plaat boven de hotspot, verschuift aan de aardoppervlakte de plaats waar het actief vulkanisme is. Bij Hawaiï bijvoorbeeld schuift de Pacifische Plaat naar het noordwesten. Het meest actieve eiland van Hawaiï is het meest zuidoostelijke eiland (The Big Island). Daar bevindt zich dus de hotspot. Hoe verder je bij de Hawaii-eilanden naar het noordwesten gaat, hoe verder je van de hotspot af bent. De daar aanwezige vulkanen zijn inmiddels dood en worden langzaam afgebroken door verwering en erosie.
  • Het woord hotspot wordt ook in de computerwereld gebruikt. Daar betekent het een draadloos internetaansluitpunt.