-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

IJstijd

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Brrrrrr… De mensen die tijdens de laatste ijstijd leefden, zo’n 50.000 jaar geleden, hadden het maar koud. Het was wereldwijd gemiddeld 10 graden kouder dan nu en dat was eigenlijk nog niet eens zo heel koud. Mensen die hier 150.000 jaar geleden leefden, moesten temperaturen trotseren die gemiddeld in de zomer net het vriespunt haalden. Men had mammoethuiden aan en men leefde in de toendra, lage struikjes en grassen. Het was in ons land in ieder geval te koud om boomgroei mogelijk te maken. Er was sprake van een ijstijd.

Definitie

Periode waarin de gemiddelde temperatuur op aarde veel lager lag dan nu.

Voorbeelden

In de laatste 2 miljoen jaar van de aardgeschiedenis, het zogenaamde Kwartair, hebben zich vele ijstijden voorgedaan.

  • De voorlaatste van die ijstijden, het Saalien, was de koudste. In die tijd is het landijs vanuit Scandinavië naar het zuiden opgeschoven om uiteindelijk het noordelijk deel van ons land te bedekken. Er ontstonden stuwwallen en er werden zwerfkeien neergelegd die onder andere werden gebruikt door de Hunebedbouwers.
  • De laatste ijstijd begon ongeveer 60.000 jaar geleden en wordt het Weichselien genoemd. In die tijd bereikte het landijs ons land net niet, maar was er wel sprake van een zogenaamde poolwoestijn.

Toelichting

  • Begin vorige eeuw was er een geleerde (Milankovitch, afkomstig uit de Balkan) die de oplossing heeft bedacht hoe je zo’n ijstijd moet verklaren. Het heeft te maken met onregelmatigheden in de draaiing van de aarde om de zon. Soms is die baan cirkelvormig en soms wat meer uitgetrokken. Met name als die baan wat meer uitgetrokken is, ontvangen de poolstreken minder zonne-energie en koelen dan af. Behalve die veranderingen van de baan om de zon spelen ook kleine veranderingen in de hoek waarin de aardas staat een rol. Wanneer nu bij die poolstreken ijskappen ontstaan, neemt daar de weerkaatsing van de zonnestralen toe waardoor het extra koud zal worden.
  • Wat Milankovitch dus voornamelijk verklaarde was dat ijstijden met enige regelmaat zullen optreden. Het gaat in een golfbeweging. Dan is het weer wat warmer, dan weer wat kouder, afhankelijk van de stand van de aarde. In sommige gevallen kunnen de factoren die een ijstijd veroorzaken samenvallen en dan een extreem zware of lange ijstijd veroorzaken. De aarde is wel eens ooit bijna helemaal bevroren geweest, net zoals de aarde al eens helemaal ijsvrij is geweest.
  • Milankovitch stelt dus eigenlijk dat het opwarmen en afkoelen van de aarde een natuurlijk gegeven is. Het is alleen de vraag in welke mate de mens daar invloed op heeft. Mensen die vinden dat het huidige klimaatdebat onzin is, gebruiken meestal ook de theorie van Milankovitch om te bewijzen dat de mens helemaal niet zo veel invloed heeft op de temperatuur van de aarde.
  • Een van de gevolgen van zo’n ijstijd is het lager worden van de zeespiegel. Er is maar een bepaalde hoeveelheid water op aarde. Als er nu meer van dat water in vaste vorm op het land ligt in de vorm van ijs, blijft er natuurlijk minder water over in de oceanen. Gevolg daarvan was dat die zeespiegel zo’n 100 meter ging dalen. De zuidelijke helft van de Noordzee viel in die tijd bijvoorbeeld droog en er konden mensen en dieren zich gemakkelijk over die drooggevallen zeebodem verplaatsen.