-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Ministeriële verantwoordelijkheid

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Ons land is een parlementaire monarchie. Dat betekent dat ons land bestuurd wordt door een regering met aan het hoofd een Koning(in). Die regering wordt gecontroleerd door de leden van de Staten-Generaal, dus de leden van de Eerste en Tweede Kamer. Een minister is niet alleen politiek verantwoordelijk voor zijn eigen handelen, maar ook voor alles wat zijn ambtenaren onder zijn gezag doen. De Kamer kan hem daarover bevragen en bij een onbevredigend antwoord het vertrouwen in de minister opzeggen. De leden van de Tweede Kamer kunnen een bewindsman naar huis sturen als men vindt dat die persoon niet goed functioneert. Men spreekt dan een zogenaamde motie van wantrouwen uit. Eén persoon hoeft zich nooit in het parlement te verdedigen en dat is de Koning(in). Voor de koning is de minister-president ministerieel verantwoordelijk. De koning zelf is onschendbaar.

Definitie

De ministers zijn verantwoordelijk voor de daden van de regering, en niet het staatshoofd.

Voorbeelden

  • De minister van landbouw voert gesprekken bij de Europese Unie in Brussel. De minister moet achteraf in de Tweede Kamer verantwoording afleggen voor zijn uitspraken.
  • Een staatssecretaris doet een paar uitspraken tijdens een interview met een krant. Die uitspraken vallen slecht in het parlement. De staatssecretaris wordt op het matje geroepen om die uitspraken toe te lichten. Omdat de betrokken minister verantwoordelijk is voor zijn staatssecretaris, moet die ook naar de Tweede Kamer geroepen worden.

Tekstverband

  • De term ministeriële verantwoordelijkheid is in de huidige grondwet te vinden onder artikel 42, lid 2. Dit wetsartikel benadrukt de onschendbaarheid van de Koning. Voor alles wat de Koning doet of zegt kan de direct verantwoordelijke minister door het parlement ter verantwoording worden geroepen.
  • Ook voor de overige leden van het Koninklijk Huis geldt de ministeriële verantwoordelijkheid, ook al staat dat niet direct in de grondwet. Vooral de leden die dicht bij het staatshoofd staan, hebben daarmee te maken. In ons land geldt dat in het bijzonder voor kroonprins Willem Alexander en zijn gezin.
  • Het contraseign is de medeondertekening die een lid van het kabinet onder een wet of besluit zet. Doordat naast de koning(in) een minister (of staatssecretaris) medeondertekent, blijkt dat niet de koning(in) maar de minister verantwoordelijk is.