-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Orkaan

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
orkaan Elena uit 1985. Zie je het oog in het midden?

Orkanen zijn enorme cirkelvormige lagedrukgebieden die zich bevinden in de tropen en met enorme windsnelheden rond een oog draaien. Dat oog is op satellietfoto’s altijd duidelijk te zien. Het oog ontstaat omdat de in de orkaan opstijgende lucht zorgt voor een extreem lage druk in het midden. Er ontstaat daar een soort vacuüm waar de lucht juist van bovenaf naar toe wordt gezogen. De lucht stroomt daar dus naar beneden en warmt de lucht op, hetgeen zorgt voor een wolkenloze hemel.

Zo’n oog is gemiddeld zo’n 30 tot 50 km breed. Als je je midden in het oog bevindt, zie je een opstijgende muur van wolken aan alle kanten om je heen tollen. Die muur draait op het noordelijk halfrond altijd tegen de wijzers van de klok in. Bij het voorbijtrekken van dat oog (hetgeen meestal zo’n uur duurt) verandert de windrichting voortdurend. Dat is extra gevaarlijk wanneer je je op een schip midden op zee bevindt. De golven komen dan letterlijk van alle kanten waardoor je grote kans hebt op kapseizen.

Definitie

Grote cirkelvormige stormdepressie die zich bevindt in de tropen, waarbij windsnelheden worden bereikt van meer dan 120 km per uur.

Voorbeelden

  • Eén van de bekendste orkanen van de afgelopen jaren was orkaan Katrina, die in augustus 2005 zorgde voor enorme overstromingen in het zuiden van de VS.[1]
  • Dit vliegtuig vliegt in het oog van orkaan Katrina (2005).[2]
  • In dit youtube-filmpje zien jullie de gevolgen van de enorme windkracht tijdens de orkaan. Er vliegt van alles door de lucht. Daken worden weggeblazen. Op de schaal van Saffir-Simpson is dit een categorie 4 orkaan.[3]
  • Tijdens de passage van een orkaan kunnen aan de kust grote golven ontstaan, die de kust bedreigen. De cameraman in het filmpje is hier blijkbaar niet helemaal van op de hoogte. Hij mag blij zijn dat hij niet verdronken is.[4]

Toelichting

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
Een satellietfoto van orkaan Catarina in 2004. Uit de vorm van de spiraal kun je opmaken dat de orkaan op het zuidelijk halfrond raasde.
  • Orkanen komen alleen voor in de tropen, maar niet vlakbij de evenaar.
  • In de tropen waaien op de oceaan de zogenaamde noordoostpassaat op het noordelijk halfrond en de zuidoostpassaat op het zuidelijk halfrond. Die twee komen in de buurt van de evenaar bij elkaar in een zone waar het vaak windstil is. In dat gebied stijgt de lucht op.
  • In onze zomer verplaatst die botsingszone wat naar het noorden. De zuidoostpassaat krijgt op weg naar het noorden na passage van de evenaar een andere afwijking waardoor die twee passaten meer op elkaar ingrijpen. Hierdoor ontstaat een ronddraaiende beweging die tegen de wijzers van de klok in gericht is. Er ontstaat een zogenaamde tropische depressie.
  • In onze winter verplaatst de botsingszone wat naar het zuiden. Ook dan kan op de grens van de noordelijke en de zuidelijke passaat de lucht gaan tollen, maar dan met de wijzers van de klok mee.
  • Er zijn twee orkaanseizoenen. Op het noordelijk halfrond is die van augustus tot oktober, op het zuidelijk halfrond van februari tot april.
  • Zo’n tropische depressie beweegt altijd in westelijke richting over de oceaan en wordt geleidelijk aan steeds sterker. Gemiddeld 60% van alle tropische depressies groeit uit tot een orkaan.
  • Boven warm water van meer dan 27 graden Celsius verdampt er erg veel water dat in de opstijgende lucht terecht komt. Door de opstijging koelt de lucht af en condenseert die waterdamp weer. Er ontstaan dus heel veel wolken, waaruit het ook heel veel regent. De condensatie zorgt voor heel veel warmte waardoor de opstijging van de lucht wordt versterkt. Uiteindelijk ontstaat er een geweldig groot, ronddraaiend lagedrukgebied met opstijgende lucht. Vanaf alle kanten wordt er lucht naar dat lagedrukgebied gezogen. Een zelfversterkend effect dus.
  • In het centrum van de orkaan is de luchtdruk zo laag dat er een tegenstroom plaatsvindt naar beneden. Daar warmt de lucht op en lossen wolken op. Dat noemt men het oog van een orkaan.
  • Als orkanen boven land komen, verliezen ze hun voedingsbodem en worden ze snel minder krachtig.
  • Orkanen worden in Noord-Amerika hurricanes genoemd, in Azië tyfoons of taifoons en in Australië tropische cyclonen. Soms kom je ook de naam Willy Willy tegen, maar dat is eigenlijk niet juist. De oorspronkelijke bewoners van Australië, de Aboriginals, noemen daar windhozen Willy Willy’s en dat zijn dus eigenlijk kleine tornado’s.
  • De kracht van orkanen wordt ingedeeld volgens de schaal van Saffir-Simpson.