-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

Polder

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
Schiphol bevindt zich in de Haarlemmermeerpolder op ongeveer 4 meter onder zeeniveau.

Wat kunnen simpele dingen spannend zijn. Mitch is met zijn familie in New York op het vliegtuig gestapt voor een vakantie in Nederland. Bestemming: Amsterdam International Airport, ofwel Schiphol. Het is prachtig weer en Mitch heeft goed uitzicht op de omgeving. Wat is het vlak! Hij ziet veel weilanden en de zon glinstert in de sloten. De piloot roept om dat ze gaan landen op de laagst gelegen internationale luchthaven ter wereld. Schiphol bevindt zich op ruim 4 meter onder de zeespiegel in de Haarlemmermeerpolder. Terwijl het voor Nederlanders heel gewoon is om te leven in een polder, is het voor Mitch een eng idee. Wie woont er nu onder de zeespiegel?

Definitie

Een laag gelegen stuk land, dat omgeven is door dijken en waar het overtollige water op een kunstmatige manier wordt afgevoerd.

Voorbeelden

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
De Haarlemmermeer toen het nog een meer was.Door golfafslag werd het meer steeds groter en bedreigde het omringende gemeenten als Amsterdam.
  • De droogmakerijen in Noord- en Zuid-Holland, zoals de Beemster, de Schermer, de Wormer en de Purmer. Ook de Haarlemmermeer behoort tot de droogmakerijen. Dit zijn vroeger plassen geweest, ontstaan door de winning van turf. De plassen zijn daarna omgeven door dijken en leeggepompt. De Haarlemmermeer is dus droog gemaakt. Deze droogmakerijen behoren tot de diepste polders van Nederland.
  • De veenpolders in Noord- en Zuid-Holland. Door het onttrekken van water zijn de veenafzettingen in Nederland steeds lager komen te liggen. Ze liggen nu net onder zeeniveau. Ook deze veengebieden moeten kunstmatig worden ontwaterd.
  • Jonge zeekleipolders in Zeeland, Friesland en Groningen. Deze polders liggen net boven zeeniveau, maar onder het niveau van vloed. Zonder dijken zouden ze dus overstromen. Het water wordt kunstmatig uit de polders gehaald. Soms kan bij eb het water op natuurlijke wijze (dus via de zwaartekracht) uit de polder stromen door sluizen in de dijken open te zetten.

Toelichting

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
De Haarlemmermeerpolder in 1867 toen het net was drooggepompt.
  • Kenmerkend voor polders is dat ze omgeven zijn door dijken en dat ze kunstmatig afgewaterd worden. Niet elke polder ligt onder zeeniveau. Ze liggen wel in de buurt van het zeeniveau.
  • Zonder ontwatering lopen polders langzaam vol met water. Dat gebeurt door neerslagwater, maar ook door water dat langzaam onder de dijken doordringt. Dat laatste noem je kwel. Met name als de ondergrond bestaat uit zand kan er behoorlijk wat kwelwater onder die dijken doorstromen. Een enkele keer (met name vroeger was dat gewoon, toen de dijken minder sterk waren dan nu) was de kwelstroom zo groot dat de dijken het begaven.
  • Het ontwateren gebeurt met gemalen. Het ontwateren zelf wordt bemalen genoemd. Een poldergemaal bestond vroeger uit windmolens. Later werden stoomgemalen gebruikt en nog later dieselgemalen en elektrische gemalen. Hoe een gemaal precies werkt kunnen jullie lezen op de wikipagina gemaal.
  • Gemalen hebben maar een beperkte capaciteit (hoeveelheid water dat per tijdseenheid opgepompt kan worden). Dat betekent dat waterschappen goed in de gaten moeten houden wat de weersverwachting voor de komende periode zal zijn. Als men veel neerslag verwacht, moet men op tijd beginnen met pompen. In droge perioden kan het juist nodig zijn het water de polder in te laten stromen.
  • In de polders staat het grondwater meestal hoog. Dat is zeker het geval in de veenpolders. Verlagen van dat grondwater heeft ook geen zin, omdat het land dan weer meezakt en de polder dus steeds lager komt te liggen. In polders liggen altijd veel sloten, die uitkomen op de ringvaart. Dat is zeg maar het grote afwateringskanaal. Die loopt naar het laagste punt bij het gemaal. Daar wordt het water omhoog en de polder uitgepompt.
  • Soms komt het voor dat er veel water uit de polder weggepompt moet worden, maar tegelijkertijd het niveau van onze rivieren erg hoog staat. Je kunt dan het water niet in die rivier pompen. Het water wordt dan tijdelijk opgeslagen in zogenaamde boezemgebieden. Dat zijn grote waterplassen en ook stukken land, die in noodgevallen onder water gezet kunnen worden.
  • Polder is een typisch Nederlands woord, maar er komen natuurlijk ook in het buitenland wel polders voor, zoals in het zuidoosten van Groot-Brittannië.