-Wilt u deelnemen aan de gebruikers Enquête? Klik hier: Vragen-

VOC

Uit OmoPedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

Op 6 april 1652 stichtte Jan van Riebeeck op de uiterste zuidpunt van Afrika de kaapkolonie. Bij Kaap de Goede Hoop werd een bevoorradingsstation opgericht voor de schepen van de Vereenigde Oostindische Compagnie. De schepen konden hier vers water, fruit en groente inslaan voordat ze verder voeren richting Nederlands-Indië. Dat was erg belangrijk. Veel bemanningsleden stierven namelijk onderweg door gebrek aan voldoende vitamines. Elk jaar ging dat om zo’n 500 mensen. Door de kaapkolonie kon dat aantal flink worden teruggebracht.

Sinds de oprichting in 1602 had de Vereenigde Oostindische Compagnie het monopolie (alleenrecht) verworven voor de handel met de Oost zoals Azië in die tijd genoemd werd. De VOC was ontstaan uit zeven afzonderlijke compagnieën die elkaar benadeelden. Door samen te werken stonden ze veel sterker. De Staten-Generaal der Nederlanden vond dat ook en heeft zich persoonlijk met die fusie bemoeid.

De VOC had erg veel macht. Ze kon eigen wetten maken en ook eigen oorlogshandelingen verrichten, bijvoorbeeld tegen de Spanjaarden en de Portugezen die ook handel wilden drijven met Azië.

Definitie

Nederlands handelsbedrijf dat in de 17e en 18e eeuw het Nederlands monopolie had op de handel met de Oost.

Voorbeelden

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: The system cannot find the path specified. Error code: 1
Duit van de VOC. Let op het symbool van de VOC
  • In het begin ging het vooral om specerijen, zoals peper, nootmuskaat, foelie en kaneel. Later ging het ook om koffie, thee, textiel, opium en porselein. Het moesten producten zijn die lang houdbaar waren en niet al te veel gewicht in de schaal legden, maar wel veel opbrachten.
  • De belangrijkste bestemming in Azië was Nederlands-Indië. In de hoofdstad daarvan, Batavia (het huidige Jakarta) had de VOC zijn hoofdkwartier in Azië. Een andere belangrijke post van de VOC lag op het eiland Ceylon.

Toelichting

  • Voor 1595 hadden de Nederlanders helemaal geen ervaring met Azië. De handel werd in die tijd gedaan door de Spanjaarden en Portugezen. Na 1595 ontstonden er een zevental Nederlandse handelsbedrijven die allemaal naar de Oost voeren. Dat was erg veel georganiseer en de bedrijven werkten elkaar tegen. Vandaar dat Johan van Oldenbarnevelt namens de Staten-Generaal voorstelde die compagnieën samen te voegen. Dat gebeurde in 1602, twee jaar nadat in Frankrijk en Groot-Brittannië hetzelfde was gebeurd.
  • Het benodigde geld werd opgebracht door mensen en bedrijven uit Amsterdam, Rotterdam, Delft, Hoorn, Enkhuizen en Middelburg. Men kocht aandelen en deelde mee in de winst van de VOC. Meer dan de helft van het ingelegde geld kwam uit Amsterdam.
  • De VOC heeft tussen 1602 en 1778 meer dan 4700 reizen naar Azië gemaakt. Totaal waren bij die reizen zo’n 1 miljoen mensen betrokken, waarvan er zo’n 75.000 niet heelhuids terugkeerden.
  • Op zijn hoogtepunt in 1753 had de VOC alleen al in Azië zo’n 25.000 medewerkers in dienst, verdeeld over 20 vestigingen. In ons land werkten zo’n 3000 mensen bij de VOC. Je zou de VOC kunnen zien als de eerste echte multinational van Nederland!
  • De VOC werd bestuurd door de Heren van Zeventien. Amsterdam leverde 8 bestuursleden, Middelburg 4. Delft, Rotterdam, Enkhuizen en Hoorn ieder één. Het zeventiende lid kwam bij toerbeurt uit één van de kleine steden. De groep vergaderde zes jaar in Amsterdam en dan twee jaar in Middelburg.
  • De VOC voer niet alleen tussen Indië en Nederland, maar ook tussen Indië en India. Daar haalde men vooral thee en opium dat in Indië met winst kon worden verkocht.
  • In 1798 werd de VOC opgeheven. Er was steeds meer concurrentie met de Engelsen en de maatschappij werd niet goed bestuurd. Er was sprake van veel corruptie onder het personeel dat geld in eigen zak stak.